Posts

Showing posts from February, 2026

కార్తీక మాసం - నా గురుతులు

  న కార్తికసమో మాసో న కృతేన సమం యుగమ్, న వేదసదృశం శాస్త్రం న తీర్థం గంగయా సమమ్ స్కంద పురాణంలోనిది ఈ శ్లోకం. కార్తీకమాసానికి సమానమైన మాసమేదీ లేదు; సత్యయుగంతో సమానమైన యుగమేదీ లేదు; వేదములతో సమానమైన శాస్త్రమేదీ లేదు; గంగానది వంటి ఇతర నదేదీ లేదు. దీపావళి అయిన మరునాడే మొదలయ్యే కార్తీక మాసానికి ఇంత ప్రాముఖ్యత ఎందుకు? కార్తీక పురాణం స్వయాన విష్ణుమూర్తి లక్ష్మీదేవికి, పరమేశ్వరుడు పార్వతీదేవికి, బ్రహ్మదేవుడు నారదుడికి చెప్పాడని నమ్మకం. వసిష్ఠుడు రాజయోగి అయిన జనక మహారాజుకు చెప్పగా, అయన ఆచరించి లోకులకు తెలియజేసాడని ప్రతీతి. ఎంతో ఉత్సాహంగా, సామూహిక సంబరాలతో కనులవిందుగా జరిగే నవరాత్రులు, దీపావళి తరువాత, నిష్ఠతో అంతర్దృష్టులై ఆడంబరాలు వదిలి లోకేశుని ధ్యానంలో గడపటానికే కార్తీక మాసం అని మా నాన్నగారు చెప్పేవారు. అయన చిన్నతనం అంతా గోదారి గట్టున, కోనసీమలోని తొండవరం అనే కుగ్రామంలో గడిపారు. వారి తండ్రి (మా తాతగారు) ప్రతీ దినం గోదావరి మట్టితో పార్థివ లింగం చేసి అభిషేకించి తిరిగి నదిలోనే కలిపేవారట. పంచభూతాల మిశ్రమం ఈ మట్టి ఈ భూమి. తరతరాలుగా, యుగ యుగాలుగా ప్రవహించేవి మన జీవనదులు. వాటి పంచన కోటానుకోట్ల జీవ...

పోల్చనా నిన్ను వైశాఖపు వేసవి రోజుతో?

  విలియం షేక్‌స్పియర్  రచించిన సొన్నెట్ 18    Shall I compare thee to a summers day  కి స్వేచ్ఛానువాదం...       పోల్చనా నిన్ను వైశాఖపు వేసవి రోజుతో?     దానికంటే మధురం దానికంటే మృదు మరువం నువ్వు:     మరులుగొల్పే మల్లెలు వాడి వేసారు వడ గాలి సెగలతో,     వసంత కాలపు రోజులు వడివడిగా సాగి కనుమరుగవ్వు:     గగనవీధిలో వెలిగే నేత్రం వేసవిలో మంటలురేపే మధ్యాహ్నం,     సువర్ణరేఖల భానుడు మబ్బుల మాటున చేరి దోబూచులాడెను అపుడపుడూ;     సృష్టిలో ప్రతీ అందం కాలానికి ఒగ్గును శిరం, తప్పదు దాని పతనం,     ప్రకృతి ధర్మం అది, చెరగని నిజం అది, తరతరాల ఈ శృంఖల ఆగదు ఎపుడూ :     కానీ నీ నిరంతర వసంతోత్సవం  వాడదు ఎన్నటికి,     భువినుండి పునికి పుచ్చుకున్న నీ సౌందర్యం ఇక  చేజారదు:      డాంబికాలు పలుక తరమా, నల్లని తన నీడ నిను తాకుతుందని, మృత్యువుకి        అజరామరమైన ఈ పంక్తులలో నీ లావణ్యం కలకాలం ఎదుగుతుండగా:     మనిషి ఊపిరి తీసుకునేంతవరకు, క...