మన తెలుగు మాట

  డా. లంకా సత్యనారాయణ  రచించిన   Vision (  Vennela Gangotri)   కి స్వేచ్ఛానువాదం...   అగమ్య గోచరమైన జీవనంలో, మసకబారిన కనులతో శోకతప్త భాష్పాలు కారని మనిషి ఎవడైనా ఉన్నాడా? కొండలలో కానలలో, జన సమూహంలో నిర్జిత ఎడారిలో వెతికాను వృధాగా. ఎచట చూసినా కన్నీటి ధారలతో తడిసి ముద్దైన మానవులే, ఎటు చూసినా నాకు కనపడేది జన సందోహం, బాధల భారంతో కాళ్ళు ఈడుస్తూ బ్రతుకు బరువు మోస్తూ. అన్నీ దిక్కులా కన్నాను దిక్కు తోచని మనుషులు విన్నాను శృతి మించిన పాటలు, గతి తప్పిన గీతాలు, తడబడే అడుగులు. ఓ భగవంత! నీ ప్రేమ సౌధం చేరాలని మనిషిని ఇలా సృజించావా? ఎంతో విడ్డురంగా స్వప్నాలలో అవధులు లేని విశ్వ సౌందర్యం జాలు వారగ మనిషి ప్రభాత భాస్కరుని తేజాన్ని రాగాలలో పులుముకున్నాడు యెడతెగని తన యానం వెలుగుల బాట అవ్వాలని. నువ్వేనా మా నుదుట ఈ వ్రాత రాసింది? చెప్పగలవా మా విధి ఈ విధంగా ఎందుకు మలచావో? ఓ భగవంత! ఎందుకు ఈ ప్రపంచాన్ని ఇంత మనోహరంగా సృష్టించి మనిషిని కోరికల అగ్ని కీలలలోకి నెట్టేసావు? అంతులేని అంతుచిక్కని అజ్ఞాత దూర తీరాలకు కొట్టుకుపోయాడు మనిషి, కడతేరని తీరని ఆశల అలల కడలిలో. తెగిన వీణా తంత్రులు తిరిగి...

  కైఫీ అజ్మి  రచించిన   Aurat   కి స్వేచ్ఛానువాదం...   మేలుకో నేస్తమా! నాతో కదిలి రావాలి నువ్వు యుద్ధ జ్వాలలు రగులుతున్నాయి ప్రపంచంలో నేడు నుదుటి రాతలూ, కాలం పరుగులు, కలిసి పంచుకున్నాయి ఒకే ఆశలు నేడు మదిర పాత్రలో మధువు మరుగుతోంది అగ్నిపర్వతంలా నేడు సౌందర్యము ప్రేమము ఒకే ప్రాణం ఒకే ఆత్మ అయ్యే నేడు ఏ అగ్ని జ్వాలలలో నేను తప్తమవుతున్నానో తప్తమవ్వాలి నువ్వు మేలుకో నేస్తమా! నాతో కదిలి రావాలి నువ్వు జీవితం పోరాటంలో ఉంది, ఓర్పుల నిగ్రహంలో కాదు పరవళ్లు తొక్కే బ్రతుకు రక్తంలో ఉంది, బెదిరిన కన్నీటిలో కాదు చేతులు చాచి ఎగరడంలో గుబాళింపు ఉంది, నీ నల్లని కురులలో కాదు స్వర్గం వేరొకటి ఉంది, మగని పక్కన కాదు ఆ స్వతంత్రపు వీధులలో స్వేచ్ఛగా విహరించాలి నువ్వు మేలుకో నేస్తమా! నాతో కదిలి రావాలి నువ్వు దిక్కు దిక్కునా చితాగ్నులు మండుతున్నాయి నీ కోసం కర్తవ్యం అన్న ముసుగులో మృత్యువు మసులుతోంది నీ కోసం దయతో కోమలంగా నువ్వు చేసే పనులన్నీ, అవుతాయి శాపం నీ కోసం కాలకూటపు విషం, అవుతాయి ప్రపంచపు గాలులు నీ కోసం ఋతువునే మార్చేయ్యి, ఎదగాలంటే విప్పరాలంటే నువ్వు మేలుకో నేస్తమా! నాతో కదిలి రావాలి నువ్వ...

  న కార్తికసమో మాసో న కృతేన సమం యుగమ్, న వేదసదృశం శాస్త్రం న తీర్థం గంగయా సమమ్ స్కంద పురాణంలోనిది ఈ శ్లోకం. కార్తీకమాసానికి సమానమైన మాసమేదీ లేదు; సత్యయుగంతో సమానమైన యుగమేదీ లేదు; వేదములతో సమానమైన శాస్త్రమేదీ లేదు; గంగానది వంటి ఇతర నదేదీ లేదు. దీపావళి అయిన మరునాడే మొదలయ్యే కార్తీక మాసానికి ఇంత ప్రాముఖ్యత ఎందుకు? కార్తీక పురాణం స్వయాన విష్ణుమూర్తి లక్ష్మీదేవికి, పరమేశ్వరుడు పార్వతీదేవికి, బ్రహ్మదేవుడు నారదుడికి చెప్పాడని నమ్మకం. వసిష్ఠుడు రాజయోగి అయిన జనక మహారాజుకు చెప్పగా, అయన ఆచరించి లోకులకు తెలియజేసాడని ప్రతీతి. ఎంతో ఉత్సాహంగా, సామూహిక సంబరాలతో కనులవిందుగా జరిగే నవరాత్రులు, దీపావళి తరువాత, నిష్ఠతో అంతర్దృష్టులై ఆడంబరాలు వదిలి లోకేశుని ధ్యానంలో గడపటానికే కార్తీక మాసం అని మా నాన్నగారు చెప్పేవారు. అయన చిన్నతనం అంతా గోదారి గట్టున, కోనసీమలోని తొండవరం అనే కుగ్రామంలో గడిపారు. వారి తండ్రి (మా తాతగారు) ప్రతీ దినం గోదావరి మట్టితో పార్థివ లింగం చేసి అభిషేకించి తిరిగి నదిలోనే కలిపేవారట. పంచభూతాల మిశ్రమం ఈ మట్టి ఈ భూమి. తరతరాలుగా, యుగ యుగాలుగా ప్రవహించేవి మన జీవనదులు. వాటి పంచన కోటానుకోట్ల జీవ...

  విలియం షేక్‌స్పియర్  రచించిన సొన్నెట్ 18    Shall I compare thee to a summers day  కి స్వేచ్ఛానువాదం...       పోల్చనా నిన్ను వైశాఖపు వేసవి రోజుతో?     దానికంటే మధురం దానికంటే మృదు మరువం నువ్వు:     మరులుగొల్పే మల్లెలు వాడి వేసారు వడ గాలి సెగలతో,     వసంత కాలపు రోజులు వడివడిగా సాగి కనుమరుగవ్వు:     గగనవీధిలో వెలిగే నేత్రం వేసవిలో మంటలురేపే మధ్యాహ్నం,     సువర్ణరేఖల భానుడు మబ్బుల మాటున చేరి దోబూచులాడెను అపుడపుడూ;     సృష్టిలో ప్రతీ అందం కాలానికి ఒగ్గును శిరం, తప్పదు దాని పతనం,     ప్రకృతి ధర్మం అది, చెరగని నిజం అది, తరతరాల ఈ శృంఖల ఆగదు ఎపుడూ :     కానీ నీ నిరంతర వసంతోత్సవం  వాడదు ఎన్నటికి,     భువినుండి పునికి పుచ్చుకున్న నీ సౌందర్యం ఇక  చేజారదు:      డాంబికాలు పలుక తరమా, నల్లని తన నీడ నిను తాకుతుందని, మృత్యువుకి        అజరామరమైన ఈ పంక్తులలో నీ లావణ్యం కలకాలం ఎదుగుతుండగా:     మనిషి ఊపిరి తీసుకునేంతవరకు, క...

  గాలిబ్  (1797 - 1869)  రచించిన ఘజల్    హజారోన్ క్వాహిషే ఏసీ   కి స్వేచ్ఛానువాదం...        వేలకొద్ది ఆశలు అలాటివి,  ప్రతీ ఆశకై అది తుది శ్వాస  అయ్యింది     ఎన్నో తీరాయి నా కోరికలు అయినా తిరిగి కొంత తక్కువ అయ్యింది     భయం ఎందుకు ప్రియ ఘాతి, ఇంక ఏముంటుంది నా కంఠంలో     ఆ రక్తం ధారలుగా ప్రతి రోజూ ప్రతి ఊపిరిలో కన్నీరు అయ్యింది     కూడబెట్టిన పుణ్యం నిండుకుంటే, తిరిగి మానవ జన్మే, వింటూనే ఉన్నాం ఇదేదో     కాలరాసే అవమానాలు క్రమ్ముకుంటే నీ వీధిలో నా బ్రతుకు చీకటి అయ్యింది     అందనంత ఎత్తులో ఉన్నావని విర్రవీగకు, నేల జారగలవు త్రుటిలో       కొప్పు ముడి వీడినంతనే అందాల నీ కురుల నిడివి తెల్లము అయ్యింది     అయినా తనకి లేఖ వ్రాయాలంటే ఎవరైనా, వ్రాయించుకోండి నాతో     ప్రొద్దు పొడుస్తూనే కలం చెవిలో పెట్టుకుని బయలుదేరడం అయ్యింది     మధువు తాగుతానని పేరుబడింది నాకు, ఈ ఝాములో ఈ ఊరులో     మళ్ళీ లోకంలో సురామృత కలశం మధించే  స...

   టి ఎస్ ఎలియట్ (1888 - 1965)  రచించిన కవిత    ది రాక్ (1934)   కి స్వేచ్ఛానువాదం...        గగన సీమలలో పక్షిరాజు పైకెగిసింది     వేటగాడు జాగిలాలతో పాటు సంచారం చేస్తున్నాడు     ఓ చుక్కల నిత్య భ్రమణమా     ఓ ఋతువుల నిర్ధేశిత పునరావృతమా     ఓ వసంత శిశిరాల, జనన మరణాల ప్రపంచమా     అంతులేని వలయం ఈ తలపు ఈ కర్మ,     అంతులేని కల్పన, అంతులేని శోధన,  తెస్తాయి     ఎరుక చలనాల గూర్చి, కానీ అందదు నిశ్చలత్వం     ఇస్తాయి వాగ్విద్య, కానీ  వినబడదు నిశ్శబ్దంలో నిర్దేశం     మాటల అర్థం అందుతుంది, కానీ శృతి తెలియని అజ్ఞానం మిగులుస్తుంది     మన విషయ జ్ఞానం మనల్ని మరింత దరికి చేరుస్తుంది అజ్ఞానానికి     మన అజ్ఞానం మరలుస్తుంది మర్త్యుని దగ్గరకు     మృత్యువు వడి లోకేగాని, బ్రహ్మైక్య ఆనందంలోకి కాదు.     ఎక్కడా జీవితం బ్రతకడంలో ఖర్చు అయిపోయినది ?      ఎక్కడ ఆ వివేకం, శాస్త్ర పరిజ్ఞానంలో కోల్పోయినది ?    ...